18 października 2019
Powrót obrazu Piety do kościoła PDF Drukuj Email
Wpisany przez ks. Jakub   

mb koscielecPowrót obrazu Matki Boskiej Bolesnej do kościoła p.w. św. Jana Chrzciciela w Kościelcu.
Monumentalny obraz przedstawiający Matkę Boską z martwym ciałem Chrystusa to dzieło nieznanego malarza powstałe najprawdopodobniej w XVII lub w pierwszej połowie XVIII wieku. Ten niezwykle cenny obiekt sakralny do 1956 roku znajdował się w ołtarzu głównym kościoła. Zgodnie z kalendarzem liturgicznym pobudzał zgromadzonych przed nim wiernych do wielkopostnych modlitw i nabożeństw. Obraz ten, zapewne z powodu złego stanu zachowania, został w 1956 roku wyjęty z ołtarza i złożony na strychu plebanii. Tam po wielu latach odnalazła go w trakcie renowacji kościoła i ołtarza Pani Katarzyna Sułkowska - konserwator dzieł sztuki. To dzięki niej 27 maja 2003 roku, za zgodą ówczesnego proboszcza ks. Edwarda Wielgusa, ten bardzo cenny obiekt trafił do Pracowni Konserwacji i Restauracji Malowideł na Drewnie w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Tutaj przez 13 lat był konserwowany przez studentów pod fachowym okiem profesorów i pedagogów Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki: prof. Grażyny Korpal, dr Jarosława Adamowicza, st. wykł. Tadeusza Stopki, wykł. Grzegorza Kosteckiego. Ostatni etap konserwacji, polegający na uzupełnianiu i rekonstrukcji warstwy malarskiej, przeprowadziła doktorantka mgr. Kinga Olesiejuk.

Obraz Matki Boskiej Bolesnej z martwym ciałem Chrystusa namalowany został farbami olejnymi na czterech sklejonych ze sobą deskach lipowych tworzących prostokąt o wymiarach: 222 x 124 cm. Metalowe kółko, zachowane przy dolnej krawędzi malowidła, informuje nas, że pełniło ono w ołtarzu rolę zasuwy, to znaczy „ruchomego” obrazu opuszczanego i wciąganego za pomocą sznura. Niewykluczone, iż zgodnie z wymową ideową przedstawienia, malowidło prezentowane było w kościele przede wszystkim w okresie wielkopostnym.
Ramę do obrazu zaprojektowano na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, wykonał ją w drewnie nasz parafianin Pan Marian Likus, artystycznie ozdobiła konserwator Pani Katarzyna Sułkowska, a ufundowali ją rodzice dzieci przystępujących do I Komunii Świętej i rodzice dzieci przeżywających Rocznicę I Komunii Św. Opracowanie dotyczące historii obrazu przygotowała Pani Danuta Godyń, kustosz Muzeum Narodowego w Krakowie. Obraz został zawieszony na ścianie w nawie bocznej kościoła.
Dzisiaj, po wieloletniej konserwacji, która przywróciła obrazowi jego pierwotny blask, Matka Boska Bolesna powraca do kościoła w Kościelcu by, tak jak dawniej, towarzyszyć wiernym i wprowadzać ich w czas rozpamiętywania Męki i Śmierci Chrystusa.
Wyobrażenie Matki Boskiej trzymającej ciało Chrystusa zdjętego z krzyża nazywane jest w sztuce chrześcijańskiej Pietą. W polskiej literaturze dewocyjnej i naukowej określane jest także terminem Matka Boska Bolesna.
Scena, w której Maria trzyma na kolanach ciało martwego Syna nie jest wydarzeniem historycznym. Żadna z ksiąg Nowego Testamentu nie mówi o takim wydarzeniu, nie miało ono miejsca ani w życiu Chrystusa, ani w życiu Marii. Pieta jest wyobrażeniem o charakterze ponadczasowym, jest symbolicznym połączeniem zdjętego z krzyża Chrystusa z Marią. W swej wymowie ideowej nawiązuje do Męki Pańskiej passio Christi i współmęki Marii, compassio Mariae. Ukrzyżowanie, które było centralnym momentem życia Chrystusa stało się także centralnym momentem życia Marii. Stojąc pod krzyżem i współcierpiąc ze swym Synem Matka Boska była nieodłączną współuczestniczką Jego Męki.
W wyobrażeniu Marii trzymającej na łonie martwe ciało Chrystusa, realizuje się nie tylko Jej gorące pragnienie, by po raz ostatni objąć Syna, ale przede wszystkim unaocznia się Jej udział w dziele Odkupienia. Współcierpienie z Synem było ze strony Marii najdoskonalszym aktem Jej posłuszeństwa wobec Boga Ojca oraz aktem miłosierdzia wobec ludzi potrzebujących Jej pomocy.
Obraz z Kościelca przedstawiający Matkę Boską z martwym ciałem Chrystusa reprezentuje nowożytny typ Piety zapoczątkowany w sztuce europejskiej w połowie XVI wieku a kontynuowany w wiekach XVII i XVIII. Bezpośrednim jego pierwowzorem była grafika antwerpskiego rytownika Johannesa Collaerta. Poziom artystyczny obrazu z kościoła p.w. św. Jana Chrzciciela w Kościelcu wskazuje, iż jego twórca posiadał wysokie umiejętności warsztatowe oraz dużą wrażliwość na kolor. Korzystając z pierwowzoru - czarno-białej ryciny małego formatu - stworzył malowidło o głębokim, religijnym wyrazie, pobudzające do kontemplacji i wielkopostnych rozważań.
Najpełniej i najgłębiej istotę malarskiego przedstawienia Bolesnej Matki z martwym ciałem swego Syna oddają słowa pieśni na Wielki Post: Jużem dla twej umarł, człowiecze, miłości. – Patrz, jak wielkie Matka Moja ma żałości: - Piastuje mnie po śmierci na łonie, - Łzami swymi zlewa moje martwe skronie (Ks. Jan Siedlecki, Śpiewnik kościelny, 1980).
                                                                                                         opracowanie całości: p. Danuta Godyń,
                                                                                                                                   kustosz Muzeum Narodowego w Krakowie


Dziękujemy wszystkim, dzięki którym możemy dzisiaj cieszyć się obrazem w naszym kościele.

 
Liturgia

Niedziela i święta:
6:45, 8:00, 9:30,
11:00, 12:30, 17:30

Dni powszednie:
7:00, 18:00

NABOŻEŃSTWA RÓŻAŃCOWE:
Dni powszednie:
godz. 17.30
Niedziela:
godz. 17.00
 
MSZA WOTYWNA O DUCHU ŚWIĘTYM:
poniedziałek,
4 listopada,
godz. 18.00

Liturgia Słowa na dziś